خدمات درمانی ما
درمان وابستگی و اعتیاد
ترک پتیدین
پتیدین که با نام «مِپریدین» نیز شناخته میشود، یک داروی اپیوئیدی است که برای کنترل درد استفاده شده است. مصرف پتیدین باید طبق نظر پزشک و برای مدت و دوز مشخص انجام شود، زیرا مصرف مداوم یا خارج از دستور پزشکی میتواند باعث تحمل، وابستگی جسمی و در برخی افراد اختلال مصرف اپیوئید شود. وابستگی به پتیدین لزوماً به این معنی نیست که فرد از ابتدا با هدف سوءمصرف دارو آن را مصرف کرده است. گاهی مصرف پس از جراحی، آسیب، درد شدید یا شرایط پزشکی آغاز میشود و ادامه پیدا کردن آن به مرور باعث وابستگی میشود.
ترک پتیدین پس از ایجاد وابستگی میتواند با علائمی مانند بیقراری، اضطراب، تعریق، آبریزش بینی، درد عضلات، بیخوابی، تهوع، استفراغ و اسهال همراه باشد. شدت این علائم به مقدار مصرف، مدت استفاده، دفعات مصرف و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. به همین دلیل، اگر فرد مدت قابلتوجهی پتیدین مصرف کرده است، بهتر است به جای قطع خودسرانه یا جایگزین کردن آن با مواد دیگر، توسط پزشک ارزیابی شود. هدف از درمان فقط قطع پتیدین نیست؛ بلکه باید وابستگی، علت اولیه مصرف، علائم ترک، میل به مصرف و احتمال عود نیز مورد توجه قرار گیرد.
فهرست مطالب
پادکست صوتی مقاله
پتیدین چیست؟
پتیدین یا مپریدین یک اپیوئید است که اثر ضد درد دارد.
این دارو بر گیرندههای اپیوئیدی اثر میگذارد و میتواند باعث کاهش درد، آرامش و خوابآلودگی شود. پتیدین نسبت به برخی اپیوئیدهای دیگر ویژگیهای فارماکولوژیک متفاوتی دارد و متابولیت آن، میتواند در مصرف مکرر یا تجمع دارو اهمیت بالینی پیدا کند. به همین دلیل، مصرف طولانیمدت یا خودسرانه پتیدین توصیه نمیشود.
آیا پتیدین اعتیادآور است؟
بله، پتیدین میتواند باعث وابستگی جسمی و اختلال مصرف اپیوئید شود.
وابستگی جسمی به این معناست که بدن به حضور دارو عادت کرده و با قطع آن علائم ترک اعتیاد ایجاد میشوند. اما وابستگی جسمی با اختلال مصرف مواد یکسان نیست. تشخیص اختلال مصرف بر اساس الگوی رفتاری و پیامدهای مصرف انجام میشود.
حتما مطالعه کنید: علائم ترک اعتیاد
وابستگی به پتیدین چگونه ایجاد میشود؟
مصرف مکرر اپیوئیدها باعث سازگاری سیستم عصبی میشود. با ادامه مصرف ممکن است تحمل ایجاد شود؛ یعنی فرد برای رسیدن به اثر قبلی به مقدار بیشتری نیاز داشته باشد. در صورت وابستگی، قطع ناگهانی دارو میتواند باعث ایجاد علائم ترک شود.
علائم اعتیاد به پتیدین
علائم احتمالی مصرف مشکلساز شامل موارد زیر است:
- افزایش خودسرانه مقدار مصرف
- مصرف بیشتر از مقدار تجویز شده
- تلاشهای ناموفق برای کاهش یا قطع مصرف
- میل شدید به دارو
- تهیه پتیدین بدون تجویز
- ادامه مصرف با وجود مشکلات جسمی یا روانی
- اختلال در عملکرد شغلی یا خانوادگی
- مصرف برای جلوگیری از علائم ترک
- اختصاص زمان زیاد برای تهیه یا مصرف دارو
تشخیص نهایی باید توسط پزشک انجام شود.
علائم ترک پتیدین
ترک پتیدین میتواند مجموعهای از علائم جسمی و روانی ایجاد کند. علائم احتمالی عبارتاند از:
- بیقراری
- اضطراب
- تحریکپذیری
- خمیازه
- آبریزش بینی
- اشکریزش
- تعریق
- لرزش
- درد عضلات
- درد مفاصل
- گرفتگی عضلات
- بیخوابی
- تهوع
- استفراغ
- دلدرد
- اسهال
- افزایش ضربان قلب
- میل شدید به مصرف
شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است.
ترک پتیدین چند روز طول میکشد؟
نمیتوان برای همه افراد یک مدت زمان ثابت تعیین کرد.
پتیدین نسبت به بعضی اپیوئیدها مدت اثر نسبتاً کوتاهی دارد و به همین دلیل علائم ترک ممکن است نسبتاً زود ظاهر شوند. با این حال، زمان شروع و شدت علائم به مقدار و دفعات مصرف و شرایط فرد وابسته است. علائم جسمی معمولاً در روزهای ابتدایی بیشتر هستند و به تدریج کاهش پیدا میکنند، اما بیخوابی، خستگی، اضطراب و میل به مصرف ممکن است مدت بیشتری باقی بمانند.
روز اول ترک پتیدین
در صورت وابستگی، ممکن است بعد از کاهش یا قطع پتیدین علائمی مانند بیقراری، خمیازه، آبریزش بینی و اضطراب شروع شوند. در ادامه احتمال دارد تعریق و درد بدن نیز ظاهر شود.
روز دوم ترک پتیدین
علائم جسمی ممکن است محسوستر شوند. درد عضلات، بیقراری، تعریق، مشکلات خواب و علائم گوارشی از مواردی هستند که ممکن است مشاهده شوند.
روز سوم ترک پتیدین
در برخی افراد، روزهای ابتدایی ترک اعتیاد دشوارترین مرحله جسمی هستند.
حتما مطالعه کنید: ترک اعتیاد
اسهال، تهوع، درد بدن، بیخوابی و میل شدید به مصرف ممکن است وجود داشته باشند. با این حال، نباید برای همه افراد یک جدول زمانی یکسان در نظر گرفت.
هفته اول ترک پتیدین
علائم جسمی معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا میکنند. اما پایان علائم جسمی به معنی پایان درمان نیست. میل به مصرف و مشکلات روانی یا خواب ممکن است همچنان وجود داشته باشند.
ترک پتیدین و درد بدن
درد عضلات و مفاصل یکی از علائم رایج ترک اپیوئیدهاست.
شدت درد میتواند قابل توجه باشد و باعث شود فرد تمایل پیدا کند دوباره پتیدین مصرف کند. کنترل پزشکی علائم میتواند به عبور بهتر از این مرحله کمک کند.
ترک پتیدین و بیقراری
بیقراری ممکن است شدید باشد.
فرد ممکن است نتواند برای مدت طولانی در یک وضعیت بماند و احساس نیاز مداوم به حرکت داشته باشد. این علامت معمولاً با اضطراب و اختلال خواب همراه میشود.
ترک پتیدین و اضطراب
اضطراب یکی از علائم رایج ترک اعتیاد است.
اگر فرد قبل از مصرف پتیدین نیز اضطراب داشته باشد، ممکن است بعد از قطع دارو دوباره تشدید شود. درمان علت زمینهای اضطراب میتواند به کاهش خطر عود کمک کند.
آیا ترک پتیدین خطرناک است؟
علائم ترک اپیوئیدها در بسیاری از بزرگسالان سالم معمولاً مانند اوردوز مستقیماً تهدیدکننده زندگی نیستند.
اما شرایط خاص میتواند خطر را افزایش دهد. بیماریهای زمینهای، مصرف همزمان مواد، بارداری، کمآبی شدید یا مشکلات روانی جدی از مواردی هستند که نیاز به توجه بیشتری دارند. همچنین کاهش تحمل پس از ترک، خطر اوردوز در صورت عود را افزایش میدهد.
خطر اوردوز بعد از ترک پتیدین
وقتی فرد برای مدتی مصرف نمیکند، تحمل بدن کاهش پیدا میکند. اگر پس از آن با مقدار قبلی مصرف را شروع کند، احتمال دارد همان مقدار قبلی اثر بسیار قویتری داشته باشد. این مسئله میتواند به سرکوب تنفسی و اوردوز منجر شود. برخی از علائم اوردوز پتیدین عبارتند از:
- کاهش شدید سطح هوشیاری
- عدم پاسخگویی
- تنفس آهسته یا غیرطبیعی
- کبودی لبها یا پوست
- مردمکهای بسیار کوچک
- خوابآلودگی شدید
در صورت مشاهده چنین علائمی باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود. اگر نالوکسان در دسترس است، استفاده از آن طبق دستورالعمل میتواند بطور موقت اثر اپیوئید را برگرداند، اما دریافت مراقبت اورژانسی همچنان ضروری است.
ترک اعتیاد در منزل
ترک اعتیاد در منزل برای بعضی افراد میتواند با نظارت پزشکی انجام شود. اما این گزینه برای همه مناسب نیست.
حتما مطالعه کنید: ترک اعتیاد در منزل
پیش از انتخاب درمان در منزل باید مقدار و مدت مصرف، بیماریهای همراه، مصرف مواد دیگر، سابقه ترک و وضعیت روانی بررسی شود.
توجه داشته باشید که ترک در منزل به معنی «قطع خودسرانه و بدون نظارت» نیست.
ترک پتیدین در منزل
اگر پزشک درمان در منزل را مناسب بداند، میتوان برنامه مشخصی برای کنترل علائم و پیگیری بیمار ایجاد کرد. وجود محیط آرام و فرد حمایتکننده در خانه میتواند کمککننده باشد. اما اگر علائم شدید شوند، باید سطح مراقبت افزایش پیدا کند.
ترک اعتیاد سرپایی
ترک اعتیاد سرپایی میتواند برای برخی افراد گزینه مناسبی باشد. در این روش بیمار در خانه زندگی میکند و برای ارزیابی و درمان به پزشک ترک اعتیاد یا کلینیک ترک اعتیاد میکند. درمان میتواند شامل مدیریت علائم، داروهای مناسب، مشاوره و پیگیری منظم باشد.
مرکز ترک اعتیاد سرپایی
مرکز ترک اعتیاد سرپایی باید امکان ارزیابی پزشکی و روانپزشکی بیمار را فراهم کند. همچنین باید بتواند در صورت تغییر وضعیت بیمار، برنامه درمانی را اصلاح کند.
حتما مطالعه نکنید: مرکز ترک اعتیاد سرپایی
کلینیک ترک اعتیاد سرپایی
کلینیک ترک اعتیاد سرپایی میتواند روند درمان را به شکل منظم دنبال کند. در هر جلسه، علائم ترک، میل به مصرف، وضعیت خواب و خلق و شرایط عمومی بیمار قابل بررسی است.
روانپزشک ترک اعتیاد
روانپزشک ترک اعتیاد میتواند علاوه بر وابستگی به پتیدین، مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی و اختلال خواب را بررسی کند. درمان این مشکلات میتواند بخشی از برنامه پیشگیری از عود باشد.
نقش خانواده در ترک پتیدین
حمایت خانواده میتواند به فرد کمک کند درمان را ادامه دهد. اما خانواده نباید بصورت خودسرانه داروها را تنظیم کند. بهتر است خانواده در مورد علائم خطر و احتمال عود نیز آموزش ببیند.
پیشگیری از عود پتیدین
پیشگیری از عود بخش مهم درمان است. عوامل زیر میتوانند احتمال عود را افزایش دهند:
- استرس شدید
- درد کنترلنشده
- اضطراب و افسردگی
- ارتباط با افراد مصرفکننده
- دسترسی به دارو
- قطع زودهنگام درمان
- اختلال خواب
شناسایی این عوامل به ساختن برنامه پیشگیری کمک میکند.
پتیدین یک داروی اپیوئیدی است که میتواند در صورت مصرف مداوم یا خارج از دستور پزشکی باعث وابستگی شود. علائم ترک پتیدین میتواند شامل بیقراری، اضطراب، تعریق، آبریزش بینی، درد عضلات، بیخوابی، تهوع، استفراغ و اسهال باشد.
مدت و شدت ترک اعتیاد برای همه افراد یکسان نیست.
برای برخی بیماران ترک اعتیاد سرپایی میتواند گزینه مناسبی باشد و در شرایط مشخص، ترک اعتیاد در منزل نیز با ارزیابی و نظارت پزشکی قابل بررسی است. اگر پتیدین برای کنترل درد مصرف شده باشد، علت اصلی درد نیز باید در برنامه درمان در نظر گرفته شود. مهمتر از همه، جایگزین کردن خودسرانه پتیدین با تریاک، مرفین، هروئین یا سایر اپیوئیدها راه درمان مناسبی نیست.
اگر قصد ترک پتیدین وجود دارد، ارزیابی توسط دکتر ترک اعتیاد یا روانپزشک ترک اعتیاد میتواند مشخص کند که درمان در منزل، ترک اعتیاد سرپایی یا سطح دیگری از مراقبت برای فرد مناسبتر است.